Muzeum – dokumenty
Świadectwo szkoły nr 16 w Zaborzu z 1917 roku.
Czy na Atlantydzie były szkoły? Na tej zaborzańskiej były.
W ciągnącej się wzdłuż ulicy Lompy Kolonii B pierwsze domy stanęły w 1869 roku. Na łączących się z nią 18 ślepych ulicach mieszkało wiele dzieci górniczych rodzin, więc w roku 1874 otwarto tam pierwszą, najpierw czteroklasową, niekoedukacyjną szkołę. Stanęła przy ulicy obecnie Kraszewskiego 15, wówczas Friedrich Wilhelm Straße i taką nazwę zobaczymy w okrągłej pieczęci na świadectwie. Była to Katolicka Szkoła Ludowa nr III (Katholische Volksschule). Do roku 1900 powstały tam jeszcze dwa szkolne budynki. Zaborze było wówczas samodzielną gminą. W roku 1936 ówczesne władze wydały dekret który znosił szkoły konfesyjne i ta stała się Szkołą Ludową nr 16 w przyłączonym już do Zabrza (od 1915 Hindenburg O.-S.) Zaborzu.
Ówczesna Szkoła Ludowa trwała siedem lat i ten dokument jest świadectwem końcowym urodzonej w 1903 roku w Zaborzu uczennicy.
1. Schul-Entlassungs-Zeugnis
2. Świadectwo ukończenia szkoły.
3. Kathol. Volksschule Zaborze.
W kolejnych rubrykach znajdują się Imię i nazwisko, wyznanie, zawód oraz imię i nazwisko ojca, miejsce zamieszkania. Potem okres uczęszczania do szkoły i następnie, po uwadze czy odwiedziny szkoły były regularnie – oceny. Tu są one bardzo dobre i dobre.
U dołu pieczęć i podpisani są kierownik szkoły, nauczyciel, nauczycielka i królewski inspektor szkolny.
Formularz świadectwa wydrukowany został w drukarni na Zaborzu.
W budynku szkolnym zamieszkiwała część szkolnego personelu.
W roku 1914 właścicielem budynku była gmina, a mieszkali tam Kupka Agnes – rektorka, Gottwald Alfred – rektor i nauczyciele Roder Alois, oraz Kostka Alfred.
1914
W roku 1938 książka adresowa w szkole koedukacyjnej nr 16 wymienia rektora i woźnego.
Szkoła na mapach z lat 1883 i lat trzydziestych XX wieku. (Geoportal).
1883
1930-35
Na Racławickiej pod numerami 13 i 15 stoją do dziś dwa budynki które z najwyższym prawdopodobieństwem są byłymi budynkami tej szkoły.
Tu na zdjęciach wykonanych przez Piotra Herszowskiego kilka dni temu. Serdecznie dziękuję Piotrze.
„Na czternastym” były jeszcze inne szkoły. O historii tej prawie już zaginionej jak Atlantyda dzielnicy, oraz wiele zdjęć i planów – przeczytać i zobaczyć można tu. https://historia-zabrza.pl/zaborze-kolonia-b-zabrzanska-atlantyda-na-pocztowkach/
A ta nazwa pochodzi od czternastego świetlika Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej (zwanej dziś Sztolnią Królowej Luizy), otworu wentylacyjnego, który znajdował się na końcu ulicy Racławickiej. Tajemnicą pozostanie dlaczego nazwy dzielnicy nie wzięto od świetlika trzynastego, znajdującego się przy tej samej ulicy. Może przesąd?
Kiedy w tych budynkach ostatni raz zabrzmiał szkolny dzwonek? To pytanie pozostaje otwarte. Może ktoś z czytelników podpowie?
Ten dokument jest pamiątką rodzinną pani Zuzanny Kowalskiej (ur. Kaiser), Zaborzanki w szóstym pokoleniu i serdecznie jej dziękuję za jego udostępnienie.
