Zdjęcia powojenne-Zabrze
Zabrze Centrum-Północ 25 lat temu.
Widok z Placu Wolności na obecny Urząd Miejski i półokrągły budynek przy ul. Powstańców Śląskich 2a. Urząd wprowadził się tam około 2000 roku, a tu widzimy jeszcze legendarny – często wspominany Bar Ekspres, słynący z lanego ciemnego piwa i tanich posiłków. Zaraz po wojnie była tam restauracja z dancingiem, nazywała się PATRIA.
1
W półokrągłym budynku obok jest jeszcze księgarnia, od kilku lat zamknięta po kilkudziesięciu latach działalności. Nad nią, mimo ciepłej pory roku świąteczna dekoracja.
Oba mają swoją historię. Budynki na rogu tych ulic tworzyły hotel z wytwórnią likierów. Wbudował je Julius Kochman w roku 1907 (na miejscu starego). W styczniu 1945 roku został podpalony przez sowieckich żołnierzy i nieco inaczej odbudowany.
Wyraźne pocztówki z bardzo ładnym budynkiem hotelu przed podpaleniem na stronie „aplus”.
2
3
Drugą część z księgarnią zbudowano na nowo. Reportaż z uroczystego oddania go mieszkańcom zobaczyć można tu.
Starsi zabrzanie nazywają ten blok „SUPERSAM”. Była to nazwa otwartego w 1965 roku drugiego największego w Polsce sklepu samoobsługowego, co było wówczas absolutną nowością.
W pierwszych latach ten zaprojektowany przez współautora Domu Muzyki i Tańca budynek i skwer, wyglądał zupełnie inaczej, estetycznie. Zobaczyć można to tu.
Jeszcze jedno zbliżenie i link do zabrze.aplus gdzie jest kilka pocztówek.
4
5
6
Na tych zdjęciach Placu Dworcowego zmieniło się niewiele. Co pozostało, to Księgarnia św. Jacka. W przylegającym do hotelu „Admiralski” budynku z lewej strony był kiedyś sklep z wodami mineralnymi z wielu polskich uzdrowisk.
Neogotycki budynek poczty gotowy był w 1911 roku. Uszkodzony w 1945 roku, po reperacji prezentuje się tak jak przed wojną. Na zabrze.aplus można ten gmach zobaczyć zaraz po wybudowaniu.
8
9
To jedna z ładniejszych zabrzańskich kamienic przy ul. Wolności 245. Chętnie dowiedział bym się co sprzedawano w sklepie „Artykuły Różne”??
Jeśli ktoś pamięta, proszę pisać tu andrzej.dutkiewicz@historia-zabrza.pl lub tu https://www.facebook.com/andrzej.dutkiewicz.14/
10
Trochę dalej na wschód, równie ładny kamienica pod numerem 271, koło „Galerii Zabrze”.
10
Ta historyczna budowla stoi w Kwartale Sztuki pod adresem Park Hutniczy 11. Wybudowała go huta Donnersmarcka dla potrzeb Szkoły Gospodarstwa Domowego, czyli Haushaltungsschule. Tam dziewczyny uczyły się jak być perfekcyjną panią domu. Przez kilka lat mieściła się tak ogólnodostępna biblioteka huty. Nie była to jedyna taka szkoła w okolicy. Inna znajdowała się na Zaborzu przy ul. Wyciska 1. Tu można ją zobaczyć.
11
To miejsce jest obecnie plamą na wizerunku Zabrza. Ten imponujący swą architekturą cztero- kondygnacyjny dom mieszkalny zaprojektował wybitny architekt z Berlina Arnolda Hartmanna i obecnie niszczeje on w zastraszającym tempie. Jego adres to ul. Stalmacha 15 na Zandce.
Były to luksusowe mieszkania dla kadry technicznej huty Donnersmarcka. Stanęły tam cztery takie budynki w latach 1910-14. Ich piękne zdjęcia zaraz po wybudowaniu zobaczyć można tutaj.
12
Plac Romualda Traugutta, Zespół Szkół Ekonomiczno-Usługowych. Pierwszy dzwonek zabrzmiał tam w 1929 roku i była to szkoła średnia dla chłopców. Jej przedwojenne zdjęcie i historia są tu.
Również wizerunek z lat 50. XX wieku.
13
Ta fontanna sikała na skwerze u zbiegu ulic Wolności i De´Gaullea. Teraz jest tam inna, ale też była ładna.
Zdjęcia zakupiłem od osoby prywatnej.
Opracowanie: Andrzej Dutkiewicz. 24.01.2026
