Historia po 1945 r
Janosch w Tybindze – wystawa na 95 urodziny.
W dniach 12.03 do 17.05 2026 roku odbyła się w Neues Kunstmuseum w Tybindze, wystawa poświęcona JANOSCHOWI, z okazji jego 95 urodzin.
Zwiedzając tą bardzo ciekawą wystawę udało mi się wykonać wiele zdjęć, nieznanych mi przedtem fotografii i przedmiotów osobistych, które Janosch przysłał na tą wystawę.
Kim jest Janosch? Ten chyba najbardziej znany (obok pianisty Krystiana Zimermana) artysta z Zabrza, jest pisarzem i ilustratorem, którego książki poruszają serca na całym prawie świecie. Jego postacie są pełne humoru, dziecięcej szczerości i mądrości.
Tak naprawdę nazywa się Horst Eckert i rodził się w 11 marca 1931 roku w familoku przy ulicy Piekarskiej 6. wówczas Ciupkaweg, w Zaborzu-Porembie, więc tuż przy polsko-niemieckiej granicy.
Dalsze jego losy ilustrują poniższe zdjęcia, nie zawsze dobrej jakości, gdyż wykonane w trakcie zwiedzania. Zapraszam na wystawę. Tu jest bilet.
„O, Niedźwiedziu” – powiedział Tygrys – „czyż życie nie jest niewiarygodnie piękne, powiedz mi!”. „Tak” – odpowiedział Mały Niedźwiadek – „naprawdę niewiarygodnie piękne”. – Z „Poczty dla Tygrysa”
Zabrze 1931 – 1946.
W latach 1939 – 1944 odwiedza wykłady Kongregacji Mariańskiej prowadzone przez księdza – jezuitę. Wyniósł z tego traumę i trwałą awersję do kościoła katolickiego.
Zdjęcie z rodzicami Johannem i Hildegard, ur. Glodny, z okazji pierwszej komunii. Matkę określał Janosch jako fanatyczną katoliczkę.
Tu mieszkał Janosch do trzeciego roku życia. Ulicę Piekarską wyburzono kompletnie w 2005 roku pod budowę Drogowej Trasy Średnicowej.
Ta cegła pochodzi z elewacji domu, gdzie urodził się Janosch. Stanowi symboliczny eksponat i nieme świadectwo wczesnych lat artysty na Górnym Śląsku.
Zaświadczenie odbycia praktyki ślusarskiej z czerwca 1946 roku. Co ciekawe wystawione również po niemiecku.
Pełne symboli rysunki Solenizanta.
Dolna Saksonia 1946 – 1953.
Janosch pracował w fabrykach tekstylnych i ukończył Wyższą Szkołę Rzemiosła Artystycznego (Werkkunstschule) w Krefeld w zakresie wzornictwa tekstylnego.
Przędzalnia osnów, Oldenburg (Oldb),
Pan Horst Eckert, urodzony 11 marca 1931 r. w Hindenburgu na Górnym Śląsku, pracował jako praktykant w naszej firmie od 1 października 1946 r. do 17 września 1947 r.
Podjął to stanowisko, aby przygotować się do studiów w szkole włókienniczej.
Jego praca obejmowała wszystkie działy naszej przędzalni bawełny, w tym dział nawijania.
Pan Eckert miał możliwość zapoznania się ze wszystkimi maszynami, a także samodzielnego wykonywania najważniejszych procesów roboczych. Eckert szybko przyswaja pojęcia i będzie w stanie wykorzystać swoje doświadczenie praktyczne w dalszej nauce.
Oldenburg, 17 września 1947 r.
Spółka Akcyjna Przędzenia Osnowy i Produkcji Krochmalu w Oldenburgu i/O
Bad Zwischenahn, 9 czerwca 1948 r.
Certyfikat
Pan Horst Eckert, urodzony 11 marca 1931 r. w Hindenburgu, był zatrudniony jako stażysta w mojej firmie od 1 października 1947 r. do 28 maja 1948 r. Miał możliwość poszerzenia swojej wiedzy w zakresie działy mojej firmy, takie jak przędzalnia, dziewiarstwo, obróbka wstępna itp. Jego zachowanie było zawsze nienaganne; był pracowity, ambitny i rzetelny.
Gerh. Ripken
Bad Wischonahn (Oldenburg)
Telefon 140
Swiadectwo ukończenia szkoły z wynikami dobry i bardzo dobry.
Monachium.
Horst Eckert przeprowadza się do Monachium, aby studiować malarstwo pod kierunkiem Ernsta Geitlingera w Akademii Sztuk Pięknych. Jednak po dwóch semestrach próbnych, jak sam twierdzi, musi przerwać naukę „z powodu braku talentu”.
Ciekawostka z epoki: na wniosku o przyjęcie na uczelnię są rubryki z pytaniem czy kandydat jest inwalidą wojennym, czy wysiedleńcem. Janosch jest wysiedleńcem ze Śląska i tak zostało to wpisane. Być może osobom z takim wojennym życiorysem ułatwiano przyjęcie do akademii.
W czasach PRL-u kandydatom na wyższe uczelnie przyznawano tak zwane „punty za pochodzenie”, otrzymywali je ludzie ze wsi, czy z rodzin robotniczych. Miało to wyrównywać szanse zdobycia wyższego wykształcenia. Prawdopodobnie miało to również ten cel.
W 1956 roku rozpoczął karierę pisarską pisząc felietony i krótkie opowiadania. Sprzedawał je (poważnym i cenionym) czasopismom „DIE ZEIT” i „Süddeutsche Zeitung”.
Ammersee 1960.
Artysta przeprowadza się nad jezioro Ammersee (Bawaria) i buduje tam pracownię. Horst Eckert przyjmuje pseudonim artystyczny Janosch i tworzy legendy o swoim pochodzeniu. W tym samym roku publikuje swoją pierwszą książkę dla dzieci „Opowieść o Valku, koniu ”.
Panama 🙂 1978
Przełomem w jego karierze pisarskiej była książka dla dzieci „Ach, jak piękna jest Panama”. Tygrysia Kaczka stała się jego znakiem rozpoznawczym.
Pojawiły się kolejne doskonałe historie, a książki Janoscha sprzedały się w milionach egzemplarzy.
Książka „Ach, jak piękna jest Panama” spopularyzowała ten kraj w wielu zakątkach świata. Zauważył to rząd Panamy i tamtejsze ministerstwo turystyki przyznało autorowi odznaczenie, a konsulat Panamy w Monachium Srebrną Monetę Panamy.
Teneryfa 1983.
Po przebytej chorobie, Janosch wyemigrował na Teneryfę, gdzie mieszka do dziś.
Na tych zdjęciach zobaczymy makietę domu Janoscha na Teneryfie i część wyposażenia jego atelier i prywatnych pomieszczeń, które artysta udostępnił Neues Kunstmuseum w Tybindze.
W 1993 roku Janosch, czyli Horst Eckert, odznaczony został przez Prezydenta Republiki Federalnej Niemiec Richarda von Weizsäckera, Federalnym Krzyżem Zasługi 1 klasy, w uznaniu zasług dla kraju i narodu.
Podsumowanie, życiorys Janoscha wydany przez Muzeum.
„Janosch – Historie, które towarzyszą pokoleniom
Urodzony jako Horst Eckert na Górnym Śląsku, artysta Janosch stworzył przez całe życie imponujący dorobek, który zachwyca zarówno dzieci, jak i dorosłych. Jako rysownik, malarz i pisarz stał się jednym z najbardziej wpływowych niemieckich ilustratorów książek dla dzieci. Jego postacie, takie jak Mały Niedźwiadek i Mały Tygrysek z „O, jak piękna jest Panama”, od dawna stały się częścią naszej kulturowej pamięci i do dziś towarzyszą pokoleniom.
Jego bogaty dorobek obejmuje obrazy, rysunki, grafiki i ponad 300 książek dla dzieci i dorosłych, które zostały opublikowane w ponad 30 językach. Za pozornie prostym, często humorystycznym językiem wizualnym kryją się głębsze doświadczenia: w swoich opowiadaniach Janosch analizuje również doświadczenia i spostrzeżenia z własnego dzieciństwa, łącząc je z pytaniami o przyjaźń, przynależność i wolność.
Jego droga do zostania artystą nie była pozbawiona przeszkód. Po surowym wychowaniu w katolickiej rodzinie i praktyce ślusarskiej, po II wojnie światowej uciekł z rodziną z Górnego Śląska do północnych Niemiec. Po ukończeniu nauki projektowania tkanin ostatecznie udał się do Monachium, gdzie studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych. Jednak wkrótce musiał opuścić akademię. Zamiast się poddać, zaczął pisać i rysować. Georg Lentz, jego pierwszy wydawca, zwrócił na niego uwagę. Zlecił mu ilustrowanie książek dla dzieci i nadał Horstowi Eckertowi sympatyczny pseudonim Janosch.
Janosch osiągnął decydujący przełom dzięki książkom dla dzieci pod koniec lat 70. Dzieła takie jak „Och, jak piękna jest Panama” (1978) i „Poczta dla tygrysa” (1981) przyniosły mu sławę daleko poza granicami Niemiec. Jego bohaterowie opowiadają historie o zaufaniu, przyjaźni i poszukiwaniu szczęścia – tematy zrozumiałe dla ludzi w każdym wieku, dzięki którym książki Janoscha pozostają ponadczasowymi towarzyszami dla wielu pokoleń do dziś. Wraz z rosnącym sukcesem, Janosch coraz bardziej wycofywał się z życia publicznego i znalazł nowy dom na Teneryfie. Wiele jego późniejszych dzieł powstało w spokoju wyspy. Nadal mieszka tam w odosobnieniu, ale pozostaje aktywnie zaangażowany: na Teneryfie współzałożona przez niego Fundacja Canarina promuje ochronę przyrody i zwierząt. Dzięki tej wystawie Nowe Muzeum Sztuki w Tybindze nie tylko oddaje hołd twórczości jednego z najsłynniejszych niemieckich artystów i gawędziarzy, ale także świętuje 95. urodziny Janoscha. Jego historie przypominają nam, że szczęście często tkwi w prostocie i zachęcają do odwagi, by podążać własną drogą”.
Z gratulacjami dla wybitnego rodaka rodem z Zabrza, pośpieszył również Kanclerz Republiki Federalnej Niemiec Friedrich März.
REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC
KANCLERZ
Berlin, 11 marca 2026 r.
Pan
Horst Eckert
c/o Beltz Publishing Group
Werderstrasse 10
69469 Weinheim
Szanowny Panie Eckert,
Składam najserdeczniejsze gratulacje z okazji Pańskiego 95. urodzin.
Łączę gratulacje z okazji Pańskiego wyjątkowego dnia z podziękowaniami za wieloletnią pracę artystyczną. Należy Pan do najważniejszych niemieckojęzycznych autorów literatury dziecięcej. Pańskie ponadczasowe opowieści o niedźwiedziu, tygrysie i kaczce tygrysiej charakteryzują się serdecznym humorem, codziennym językiem i prostymi, a zarazem głębokimi przesłaniami. Pańskie prace często poruszają tematy przyjaźni, bezpieczeństwa i poszukiwania szczęścia. Dzięki temu Pańskie książki trafiają do szerokiego grona odbiorców – zarówno dzieci, jak i dorosłych.
Życzę Panu wszystkiego najlepszego w nadchodzącym roku, a zwłaszcza zdrowia i szczęścia.
Z poważaniem
Friedrich März
Również Muzeum, miejsce wystawy, złożyło solenizantowi gratulacje.
Gratulacje drogi Janoschu!
Z okazji 95. urodzin, Nowe Muzeum Sztuki w Tybindze składa Janoschowi serdeczne gratulacje i jednocześnie oddaje hołd dorobkowi jednego z najważniejszych i najbardziej cenionych niemieckich artystów i gawędziarzy.
Swoimi opowieściami i ilustracjami Janosch towarzyszył, kształtował i skłaniał do śmiechu i refleksji pokolenia dzieci i dorosłych. Jego światy postaci, zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych, są częścią niemieckiej literatury, sztuki i historii współczesnej.
Nowe Muzeum Sztuki w Tybindze dziękuje Janoschowi za to niezwykłe dziedzictwo artystyczne i możliwość zaprezentowania wypożyczonych osobistych przedmiotów i rzeczy. Ta retrospektywna wystawa naprawdę ożywa, dzięki możliwości zajrzenia do jego prywatnej pracowni. Dla niego życie i twórczość są nierozerwalnie splecione, połączone w symbiozę i ukazują osobę Janoscha, alias Horsta Eckerta, w całej jego wielowymiarowej istocie.
Wspólnie świętujemy artystę, który zdołał połączyć ludzi poprzez swoje historie o radości, miłości i jedności. On sam zawsze kieruje się mottem, że trzeba cieszyć się każdym dniem i dlatego powtarza sobie każdego dnia: „Dzisiaj jest najlepszy dzień mojego życia”.
Inne i nie tylko dla dzieci prace plastyczne Janoscha.
Opracował: Andrzej Dutkiewicz. 06.07.2026









































































































































