Zdjęcia przedwojenne-Zabrze
Żołnierze obrony przeciwlotniczej (Flak) i Coca-Cola.
Na tych zdjęciach zobaczymy kilka momentów z życia niemieckich żołnierzy, podlegającej pod lotnictwo formacji dział obrony przeciwlotniczej (Flugabwehrkanonen) zwanej w skrócie „Flak”.
Sądząc po wzorach mundurów są to lata 1939 do 1943. Choć szyld Coca -Coli na gospodzie z pierwszego zdjęcia powinien był być zdjęty w roku 1940 (o historii Coca – Coli w przedwojennych Niemczech będzie więcej).
1. Wolności 384.
Pod szyldem gospody widnieje nazwisko Albert Deja. Mieszkał on na Zaborzu przy ul. Dorfstrasse 33 (Korczoka), czyli w budynku działającego ponad 100 lat byłego „Baru Wiejskiego”, którego historię i zdjęcia zobaczymy w innym artykule. Deja jakiś czas zarządzał również widocznym tu lokalem.
Lub na zielonej trawie na tle domu stojącego najprawdopodobniej przy ul. Lecha, czyli bardzo blisko powyższej fotografii.
2. ul. Lecha ?
Również na Zaborzu mieścił się sztab dywizjonu tej formacji w Zabrzu, ale dokładnego adresu nie udało się ustalić.
Tajemnicą pozostaje również miejsce gdzie wykonano to zdjęcie, gdzie żołnierze niosą skrzynie z amunicją do działek p-lotniczych kalibru 2 cm. Ozdobna krata bramy, może być wskazówką do znalezienia tego miejsca.
Również tu brakuje wiadomości, jakiś płot , za ciężarówką widać drewniany barak na podmurówce .
4. Miejsce nieznane.
Do tej fotografii przytoczę opis Tomasza Zamysłowskiego, który nadesłał te zdjęcia.
„Kluczową jest ta fotografia zrobiona z dachu , często stanowiska lekkiego flaku były na wieżach , dachach itp. aby poszerzyć pole ostrzału. Zrobiona została z budynku przy ul Wolności”.
Na dalszym planie widać z prawej strony hotel „Admiralski”, dalej Zaborze z kominami elektrowni i gasometer koksowni.
5. Wolności.
To stara bateria i nowa wieża na stanowisko działa w Parku Kościuszki (lodowisko), między ulicami Majnusza a Wolności. To blisko ulic Końcowej i Lecha i stacjonował tam zapewne widoczny na zdjęciach pluton.
7. Park Kościuszki.
Stanowiska Flak-u znajdowały się również w Biskupicach, Makoszowach i Mikulczycach. W Zabrzu jeszcze na południu od skrzyżowania ulic Roosevelta i Dożynkowej.
Również na Osiedlu Kopernika znajdują się betonowe płyty, po stanowiskach Flaku.
Skany zdjęć nadesłał Tomasz Zamysłowski i ten artykuł powstał na podstawie jego wiadomości.
W całość ułożył Andrzej Dutkiewicz. 29.09.2026
Coca-Cola
A teraz wróćmy do Coli, której szyld widoczny jest na pierwszym zdjęciu.
W Niemczech Coca-Colę po raz pierwszy rozlano do butelek w 1929 roku w Essener Vertriebsgesellschaft für Naturgetränke (spółce dystrybucyjnej napojów naturalnych w Essen). W pierwszym roku sprzedano 5840 skrzynek; w 1939 roku działało 50 fabryk, których roczna sprzedaż wynosiła 4,5 miliona skrzynek. Podczas II wojny światowej produkcja Coca-Coli w Niemczech ustała z powodu braku surowców. W tym czasie w Essen opracowano napój Fanta, początkowo na bazie serwatki i resztek jabłek. Produkcję Coca-Coli wznowiono w Niemczech w roku 1949.
Jeszcze dodam że podobna historia zdarzyła się w Polsce i to w Zabrzu. W 1973 roku w zakładach piwowarskich w Zabrzu ruszyła linia produkcyjna Coca-Coli. Z braku dewiz na skutek kryzysu gospodarczego czasu stanu wojennego produkcję wstrzymano latem 1982 roku, a linię produkcyjną przystosowano do produkcji oranżady którą nazwano „Florida”. Pamiętam że napój był bardzo smaczny.
