Muzeum – przedmioty
Budzik zegarmistrza Hajoka. UI. Miarki 22.
Może to właśnie w ten budzik wpatrywał się jakiś zabrzanin oczekując100 lat temu Nowego Roku?
1 Wecker Hajok
2 Wecker Hajok
Zakupił go u mistrza zegarmistrzowskiego Paula Hajoka, którego „Uhrenhaus” znajdował się przy ulicy Karola Miarki 22 (Stollenstrasse), przy samej ulicy Wolności.
3 Stollenstr. 22
Na tym zdjęciu widzimy klientów zebranych przed sklepem najprawdopodobniej z okazji wyprzedaży wiosennej w tym zakładzie. Mówi o tym szyld na sklepem, „Hajoks Frühjahrs Messe”. Z pozostałych szyldów wynika że Paul Hajok sprzedawał również zegary stojące i obrączki ślubne. Był więc również jubilerem. Klientom przygrywa nawet mały zespół dęty.
To nie był jedyny sklep Hajoków. Według książek adresowych z 1908 i 1914 roku pierwszy prowadził Vinzent Hajok przy ulicy 3 Maja 98. To budynek stojący do dziś dokładnie naprzeciw kopalni zabytkowej „Guido”.
W roku 1922 w czasopiśmie „Der Oberschlesische Wanderer” pojawia się ogłoszenie już z nowym adresem. Według niego firma Hajok skupowała złom z metali szlachetnych, używaną biżuterię i sztućce.
4 Oberschlesische Wanderer 1922
Domu przy Miarki 22 nie było jeszcze w książce adresowej z roku 1910. Następna dostępna mi książka jest z roku 1924. W tej książce jako właściciele zakładu pod tym adresem pojawiają się Martha i Paul Hajok.
W czasopiśmie „Oberschlesische Volksstimme” 29 listopada 1925 roku znajdziemy znów ogłoszenie.
5 Oberschlesische Volksstimme
„Interesujące urozmaicenie znajdziecie oglądając prezentowany w moich oknach wystawowych wielki wybór prezentów świątecznych. W każdą niedzielę i dni świąteczne wielka wystawa.
Paul Hajok – zegarmistrze, jubiler i optyk”.
Interesy Hajoków szły prawdopodobnie dobrze W 1938 roku mieli w Zabrzu dwa sklepy, Vinzenta przy Placu Dworcowym 5 (następne pokolenie?) i Klary przy Karola Miarki 22 (Stollensstrasse), ten ze zdjęcia. Sklep przy ul. 3 Maja 98 (Dorotheenstrasse) prowadził Ernst Schubert.
7 Uhrenhaus Hajok
Takie pudełeczko firmy Hajok zamieścił na archiwaknym portalu „zabrze.aplus” Dariusz Guz. Pochodzi ze zbiorów Józefa i Moniki Kulików. Tu można je zobaczyć na samym dole strony.
W noworocznym numerze gazety „Der Oberschlesische Wanderer” 1940 roku Uhrenhaus Hajok (Dom Zegarów) składa wszystkim klientom i znajomym życzenia radosnego i zdrowego nowego roku.
6 Der Oberschlesische Wanderer 1940
Oczywiście nie był to jedyny zegarmistrz- jubiler w Zabrzu (Hindenburgu). W 1938 roku było ich co najmniej 15.
Jednym z nich był Wollnitza przy ul, Dworcowej 3 i ten przetrwał w Niemczech aż do 2018 roku. Tu jest jego historia i dużo eksponatów.
Ten zegar jest własnością Filipa Warzechy i serdecznie mu dziękuję za jego udostępnienie.
Opracował: Andrzej Dutkiewicz. 02.01.2026
